Eenheid in extremo: wetenschap als levensbeschouwing

Datum: 11/11/2014
Tijd: 20:00 - 22:00
Locatie: Café Hofman

Kerst, Pasen, Carnaval of Hemelvaartsdag zijn restanten uit de tijd dat er één allesomvattende wereldbeschouwing was. We associëren ze tegenwoordig vooral met gezelligheid en lekker eten. Religie en spiritualiteit zijn er voor persoonlijke zingeving en beheersen niet meer het hele leven. Idealisme is iets voor in de politiek en het stemhokje. De wetenschap beschrijft natuur, mens en wereld. Onze levensbeschouwing is opgedeeld in stukjes. Toch lijkt de mens behoefte te hebben aan een verenigend verhaal dat in alle domeinen van het leven geldig is. Leent de filosofie of wetenschap zich voor een allesomvattende levensbeschouwing?

Er zijn daartoe wel degelijk pogingen geweest. Denk aan sociaal darwinisten die de samenleving wilden invullen volgens het principe van survival of the fittest. Of deterministen die de mens als een optelsom van genen en omgeving zien, en vrije wil en verantwoordelijkheid bestempelen als illusies. Uit een verlangen naar consistentie willen deze eenheidsdenkers regels uit het ene domein doorvoeren in het andere. Hoe ver kan je hiermee gaan? Kunnen we kerst vieren als feest van natuurkunde?

Prof. dr. Paul Ziche is hoogleraar Geschiedenis van de Nieuwere Wijsbegeerte aan de UU en vraagt zich deze avond af of het mogelijk is om de mens en de wereld te vatten één allesomvattende wetenschappelijke theorie.


Sidebar